Zapomniana Historia

14 lutego 2016

„Kowalski”

Częstochowa, mroźny piątek, nieopodal Jasnej Góry wydano ostatni rozkaz gen. Leopolda Okulickiego. 19 stycznia 1945 roku nadzieja miesza się z bezsilnością. „Ludzie lasu” zostają wezwani do poddania i pracy u podstaw. Rozkaz generała nawołuje do walki „legalnej”: „Obecne zwycięstwo sowieckie nie kończy wojny. Nie wolno nam ani na chwilę tracić wiary, że wojna ta skończyć się może jedynie zwycięstwem jedynie słusznej Sprawy, tryumfem dobra nad złem, wolności nad niewolnictwem.” W sposób wzniosły Polacy wzywani są do walki o duch narodu: „Polska, według rosyjskiej receptury, nie jest tą Polską, o którą bijemy się szósty rok z Niemcami, dla której popłynęło morze krwi polskiej i przecierpiano ogrom męki i zniszczenie Kraju. Walki z Sowietami nie chcemy prowadzić, ale nigdy nie zgodzimy się na inne życie, jak tylko w całkowicie suwerennym, niepodległym i sprawiedliwie urządzonym społecznie Państwie Polskim.” Ile cierpienia jest w stanie znieść „Mesjasz narodów”?

W 1976 roku Antoni Marszałek poczynił starania o krótki odpis działalności w „BCh”. 02.08.1976 roku dostał informację zwrotną, Zakład Historii Ruchu Ludowego takiej notki wystawić nie może. Nakazano stworzenie opisu w oparcie o świadków oraz akceptację terenowej instancji ZSL lub ZBoWiD. Krótki opis działalności konspiracyjnej został stworzony w 1977 roku.

Życiorys ukazuje losy całej rodziny i zaangażowanie w walkę z okupantem. Antoni Marszałek syn Piotra i Walerii z Cichoniów, najmłodszy z trójki braci. Jedyny świadek rodzinnego dramatu, który wojnę przeżył. Wstąpił do organizacji podziemnej „Rocha”, „BCh” w Czatachowie gm. Żarki 15 października 1942 roku za namową brata Leona. Po złożonej przysiędze przyjął pseudonim „Kowalski”. Postacią niezwykle barwną w całej opowieści jest Leon Marszałek, przed wojną zawodowy wojskowy. Po kampanii wrześniowej trafił do jednego z obozów na terenie Rosji, zbiegł, maszerując około sześciu miesięcy, dotarł do domu. Za zgodą dowództwa „BCh” założył oddział „Czatachowa”. Prowadził szkolenia wojskowe dla „Ludzi Lasu” i zorganizował magazyn z bronią. Antoni, jako żołnierz „BCh” został ujęty pod pozycją trzecią, pierwszy był dowódca Leon a miejsce drugie należało do kolejnego z domu Marszałków Józefa. Cała Placówka „Czatachowa” to twór kierowany i szkolony przez trójkę braci. Oddział „Czatachowa” zakończył swoją działalność 6 grudnia 1943 roku, Leona i Józefa rozstrzelano na oczach matki Walerii, Antoni zdołał zbiec. Powód egzekucji: magazyn z bronią w domu Marszałków oraz dowodzenie grupą konspiracyjna o charakterze zbrojnym. Dokumenty nie wyjaśniają źródła wiedzy żandarmów. Przekazy słowne zgodnie stwierdzają zdradę jednego z towarzyszy. Motywacja zdrajcy nie jest do końca znana. Grupa we wszystkich opracowaniach monograficznych jest pomijana, co dziwi, ponieważ Leon Marszałek przeprowadzał szkolenia wojskowe nie tylko dla oddziału, „Czatachowa”, ale również dla oddziału partyzanckiego „Mietek” Mieczysława Filipczaka. 13 czerwca 1944 roku w domu Antoniego ponownie pojawili się żandarmi, nie zastając celu, oprawcy brutalnie zamordowali Walerię Marszałek. „Kowalski” od śmierci braci wg. dokumentów wstąpił do oddziału „Mietka”, była to legenda stworzono dla ZHRL. Antoni Marszałek został jednym z żołnierzy „Ponurego”, Jerzy Kurpiński dowódca oddziału „AK” działającego na terenie Ziemi Częstochowskiej. Sytuacja polityczna w latach 70-tych zmuszała byłych żołnierzy Armii Krajowej do kłamstwa. Osobie związanej z „AK” w erze PRL-u nie przysługiwały żadne świadczenia a starania o jakiekolwiek formy renty kończyły się porażką. Najmłodszy z trójki braci najprawdopodobniej bał się kolejnej zdrady i jego jedynym wyjściem był ukłon w stronę „AK”. Antoni po rozkazie z 19 stycznia błąkał się po lasach wraz z druhami, do domu powrócił w 1947 roku. Jeden z przekazów w okresie od 1945 do 1947 umiejscawia „Kowalskiego” w grupie „Warszyca”. Stanisław Sojczyński dowódca „KWP”, podporucznik Wojska Polskiego w okresie przedwojennym i w trakcie kampanii wrześniowej.

Antoni nigdy nie dostał nic, co miało w jakikolwiek sposób spłacić dług ojczyzny wobec zaangażowania i strat, które poniósł. Wręcz przeciwnie, został wydany wyrok, Antoni Marszałek „Kowalski” miał zginąć. Żołnierz „BCh” następnie niezłomny w barwach „AK”, stracił wszystko, co najcenniejsze.

Łukasz Kuszewski

Skróty:

AK – Armia Krajowa
BCh – Bataliony Chłopskie
KWP – Konspiracyjne Wojsko Polskie
ZHRL – Zakład Historii Ruchu Ludowego
ZSL – Zjednoczone Stronnictwo Ludowe
ZBoWiD – Związek Bojowników o Wolność i Demokracje

Polub NamZależy.pl

Subskrybuj NamZależy.pl



Loading Facebook Comments ...

Wojciech Cejrowski o opozycji: to oni mówią plugawym językiem przy ośmiorniczkach (video)

Wiceszef MSWiA Jarosław Zieliński do opozycji: komuniści i esbecy, precz z łotrami

Najnowszy sondaż IBRiS dla Onetu: 52 proc. respondentów przeciwko PiS. Młodzi ludzie niezadowoleni

Orędzie premier Beaty Szydło: My jesteśmy władzą odpowiedzialną i jeśli na coś się umówiliśmy z obywatelami, to chcemy tego dotrzymać (video)

Donald Tusk wystosował oświadczenie w sprawie sytuacji w Polsce. Apel do prezydenta Dudy

Manifestacje pod Sejmem i Pałacem Prezydenckim. Demonstranci blokowali ul. Wiejską. Interweniowała policja (video)

Sejm przyjął ustawę o Sądzie Najwyższym. Uwzględniono kilka poprawek

Ostra reakcja posła Kukiz'15 na zachowanie opozycji: "Do jasnej cholery, krzywdę chcecie nam zrobić?!" (video)

Niepewna sytuacja PSL w Sejmie? W związku z odejściem posłanki klub niedługo może przestać istnieć

Jarosław Kaczyński tłumaczy swoje agresywne zachowanie: pewna miara została przekroczona (video)

Kolejne niepokojące zachowanie w Sejmie. Doszło do przepychanek między Petru, a Suskim. Posłowie prawie, że pobili się o mikrofon (video)

Sondaż Polsat News: Janusz Korwin-Mikke liderem opozycji. Europoseł może liczyć na 47,5 proc. głosów poparcia

Krystyna Pawłowicz przed posiedzeniem komisji: zamknijcie mordy! (video)

Gorąca noc w Sejmie. Awantury, okrzyki, wyzwiska. Nie tylko Kaczyński dał się ponieść emocjom (video)

Kaczyński do opozycji: "zamordowaliście mojego brata, jesteście kanaliami!". Awantura nocą w Sejmie (video)

Korwin-Mikke: PiS twierdzi, że sądownictwo opanowane jest przez skorumpowaną SBecką mafię. I zajęło się wyganianiem diabła Belzebubem (video)

Marian Kowalski: Schetyna powinien stracić immunitet i trafić do więzienia (video)

TVP kontynuuje kontrowersyjną narracje: "Obrońcy pedofilów i alimenciarzy twarzami oporu przeciwko reformie sądownictwa"

Ojciec Rydzyk znowu otrzymał fundusze. PiS kolejny raz szczodre dla duchownego

Niezwykle burzliwe posiedzenie Sejmu; PiS wprowadza poprawkę do projektu ustawy o KRS; opozycja niezadowolona; pod Sejmem czekają ludzie

Czechy zaostrzają prawo wobec uchodźców. Nowelizacja ustawy podpisana

Reakcja społeczeństwa okazała się sukcesem. Opłata paliwowa nie wejdzie w życie. "Cieszymy się z tej decyzji" - mówi opozycja

Para książęca, William i Kate z wizytą w Warszawie. Brytyjscy goście spotkali się z prezydentem Dudą i jego małżonką (video)

Emocjonalne przemówienie uczestniczki Powstania Warszawskiego: Prosimy was, bądźcie mądrzy, bądźcie bogaci w dobroć (video)

Paweł Kukiz: nie do zaakceptowania jest "reforma" sądów polegająca na tym, że jedna tylko partia wskazuje swoich sędziów

Wczorajsze zachowanie członków KOD oburzyło komentatorów. "Porozsiadali się brudnymi tyłkami na pomniku AK jak na pikniku"

Adam Michnik przeklina do dziennikarza TVP Info: Jak ty skur***ynu zmądrzejesz (video)

Demonstracje przed Sejmem. Opozycja oraz KOD manifestują w obronie demokracji i sądownictwa

Krystyna Pawłowicz straszy media utratą koncesji. Chodzi m.in. o „Gazetę Wyborczą”, „TVN” czy „Newsweek”

Ryszard Petru prosi o wsparcie: napisałem list do naszych przyjaciół na całym świecie z prośbą o solidarność

Top